Sacra Varmia

Epitafium nieznanej rodziny, I połowa XVII wieku

Epitafium nieznanej rodziny · I poł. XVII w.

przewiń — wejdź w niebo Meyera ↓

katalog zabytków sakralnych Warmii

Sacra Varmia

Święta Lipka · polichromia nawy głównej

Święta Lipka · polichromia Macieja Jana Meyera · 1722-1727

Malowane niebo Meyera to dopiero początek - na Warmii czekają kolejne takie wnętrza.

Wejdź do katalogu

Sacra Varmia - spis obiektów

Wybór z katalogu

Kłębowo

św. Małgorzaty Antiocheńskiej (Dziewicy i Męczennicy)

kościół parafialny · gotyk · historyzm · barok · 2. poł. XIV w.; wieża 1759; przebud. 1645 i 1841

Kościół pw. św. Małgorzaty Antiocheńskiej

Nowosady

Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny

kaplica · neogotyk · barok ludowy · 1855 (portatyl konsekr. 7 XII 1855); polichromia 1856; chorągiewka/remont 1875

Kaplica pw. Niepokalanego Poczęcia NMP

Nie chodzi o to, by policzyć kościoły - lecz by każdy z nich znów zaczął mówić.

Zobacz cały katalog

Atlas dziedzictwa

Warmia
na mapie

Dawne dominium biskupów - tu na mapie Jana Fryderyka Enderscha z 1755 roku. Wybierz miejsce i wejdź w jego historię.

  1. 01Kłębowokościół parafialny
  2. 02Nowosadykaplica
  3. Zobacz cały katalog

Krótka historia

Warmia

kraina biskupów, cegły i baroku

Przez ponad pięć stuleci Warmia była osobnym światem - kościelnym dominium, w którym władzę świecką i duchową sprawowali biskupi. Jej dzieje zapisały się w cegle gotyckich kościołów i złocie kontrreformacyjnego baroku.

Ignacy Krasicki, biskup warmiński
Ignacy Krasicki - ostatni biskup-książę Warmii · portr. Pehr Krafft st.
  1. 1243

    Narodziny diecezji

    Legat papieski Wilhelm z Modeny dzieli podbite Prusy na cztery diecezje. Warmińska trafia pod zarząd kapituły, która obejmuje też władzę świecką - tak powstaje dominium warmińskie, państewko z biskupem-księciem na czele.

  2. 1466

    W granicach Korony

    Drugi pokój toruński kończy wojnę trzynastoletnią i włącza Warmię do Prus Królewskich, w granice Polski. Biskupstwo zachowuje autonomię; w kapitule fromborskiej zasiądzie Mikołaj Kopernik.

  3. 1772

    Pod pruskim orłem

    Pierwszy rozbiór Polski oddaje Warmię Królestwu Prus. Świeckie dominium biskupów upada po przeszło pięciu wiekach - zostaje krajobraz gęsto usiany kościołami.

529lat samodzielnego dominium
1243-1772państwo biskupów warmińskich

Przez pięć stuleci rządził tu nie król - lecz biskup.

Skorowidz

Na końcu książki

Osoby, miejscowości i pojęcia - każde hasło odsyła do kościołów, które je wymieniają.

Przykładowe hasło ze skorowidza

Blenda — ślepa arkada gotycka, rycina wg E. Viollet-le-Duca (katedra w Amiens)
Ryc. Blenda — ślepa arkada · wg E. Viollet-le-Duca (Amiens)

blenda

Płytka, ślepa (nieprzepruta) wnęka w murze, naśladująca okno - element dekoracji, częsty w gotyckich szczytach.

Wymieniana w Kłębowo

O projekcie

Sacra Varmia to prywatny, niekomercyjny katalog zabytków sakralnych Warmii historycznej - z przekonania, że każdy z tych kościołów zasługuje na własną opowieść, nie tylko wiersz w rejestrze.

Masz zdjęcie, sprostowanie albo kościół, którego tu brakuje? Chcesz pomóc - napisz.

[email protected]